villa temziliği ve toplum konu
Nihayet, savaş mı patlak verdi? Köyün şefmiş tığı senyörlük sancağının alünda, hemen piyade ya da si^ hizmetkâr olarak yer alıveriyordu. Bu yükümlülüklerin aym, tılı incelenmesi, her şeyden önce, ekonomik bir “girişim” gelir kaynağı olarak senyörlüğün incelenmesine bağlıdır, Bu. rada, yalnızca İnsanî bağı derinden etkileyen evrime ilişkin o], gulara dikkat çekmekle yetineceğiz.Köylü işletmelerinin ortak bir efendiye bağımlı olmalar^ bir çeşit toprak kirasının ödenmesi yoluyla kendini göstetj, yordu. İlk feodal çağın bu konudaki katkısı, her şeyden önce, basideştirmek oldu. Frank döneminde, ayn ayn ödenen oldukça çok sayıdaki vergiler, sonunda tek bir toprak vergisine dönüştü; Fransa’da para olarak ödendiği durumlarda, genellikle ondahk vergi (cens) adını aldı. Oysa başlangıçta, ilk vergilerden bazıları, ilke olarak senyörlük yönetimi tarafından yi mzca devlet hâzinesi için toplanıyordu.villa temziliği Bunlara örnek olaıi, kraUık ordusuna sağlanmak zorunda olunan teçhizat ya da k teçhizatın yerine geçen ödemeler verilebilir. Bunların, yalnızca senyörün yararlanacağı ve onun toprak üzerindeki egemenliğinin ifadesi olarak algılanan tek bir yükümlülük altındı toplanması, büyük bir kesinlikle, grup şefinin yakında bulanan iktidarımn, daha üstte yer alan tüm bağların aleyhine olmak üzere, üstünlüğü ele geçirdiğini kanıtlamaktadır.
Askerî fıef kurumunun ortaym çıkardığı en yakıcı soranlardan biri olan kahtsallık sorunu ise, kırsal alanda tasaırat hakkı karşıhğında verilen topraklar tarihinde hemen hemen hiç yer almadı. Bu tespit, en azından feodal çağ süresince doğ-mdur. Köylüler,villa temziliği birbirini izleyen kuşaklar boymnca, neredeyse evrensel olarak, aym topraklarda yaşadılar. Gerçeği söylemek gereldrse, ileride açıklanacağı gibi, tasarruf hakkı sahibinin serf statüsünde olduğu durumlarda, yatay akrabaları uğraştan dışlanıyorlardı. Buna karşın, çok erken tarihlerde çevresini terk
sonraki kuşakların miras haklarma her zaman saygı duyu-[yvoidu. Veraset kuralları, senyörlerin hiçbir müdahalesi ol-jıîksizin, eski bölgesel gelenekler tarafından belirleniyordu, gııflun istisnası, bazı dönemlerde ve bazı ülkelerde senyörün 0iûlkün bölünmezliğini gözetmek üzere çaba harcamasiydı bu da vergilerin tam toplanması için gerekli olarak değerlendiriliyordu. Ayrıca, tasarruf hakkı sahiplerinin kahtsallığa e^mleri o kadar doğal görülüyordu ki, bu ilkenin çok önceden kurulmuş olduğunu varsayan metinler, genellikle, ima etme dışında, açıkça zikretme gereğini bile duymuyorlardı. Bunun nedeni, bu ilkenin, köy şeflikleri senyörlüklere dönüşmeden önce, köylü işletmelerinin çoğu için çok eski zamanlardan beri uygulanan bir örf kuralı olarak görülmesi ve kısa bir süre önce malikânelere bölünen w<2«re’larda da yavaş yavaş yaygınlaşmış olması değil midir? Kuşkusuz evet. Fakat bir diğer nedeni de, bu geleneğ yıkmakta senyörlerin hiçbir çıka-nnm bulunmamasıydı. Toprağn insandan çok daha bol olduğu, öte yandan ekonomik koşuUarm ücretli ya da gereksinimleri senyör evinde karşılanan işgücünü kullanarak geniş rezen' topraklarm işletilmesine olanak vermediği bu dönemlerde, senyör açısmdan, toprağı parsel parsel doğrudan değer-lendirmektense, kendilerini idame ettirme yeteneği bulunan bağımlı adamlann emeğne ve gücüne sürekli olarak sahip olmak çok daha iyi bir çözümdü.
